<IRL>
KUNST IN HET (POST-)DIGITALE TIJDPERK

Duidelijker dan met de internetterm in real life (IRL) kan het schijnbare onderscheid tussen de digitale wereld en het tastbare, echte leven haast niet aangeduid worden. Het wordt echter steeds lastiger om die grens te trekken: in welke zin is het echte leven nog analoog, of het digitale leven onecht? Offline en online leven hebben zich onherroepelijk verstrengeld – een stand van zaken die vaak wordt aangeduid met het begrip post-digitaal. Vanzelfsprekend heeft dit ook voor de beeldende kunst verregaande gevolgen. In dit nummer van Article belichten diverse auteurs de invloed van digitalisering op het onderzoeken, tonen en ervaren van kunst.

Voor het eerst zijn daarnaast in dit nummer meerdere artikelen opgenomen die buiten het centrale thema vallen. Vanaf heden zullen in elke Article een aantal auteurs hun recente onderzoek presenteren. In dit nummer zijn een onderzoek naar kunstenaar Julio González en een onderzoek naar het lijnperspectief in de Japanse prentkunst uitgelicht. 

Bestellen? Bestel Article 20 via onderstaand contactformulier onder vermelding van je naam en adres. Na betaling van €7,95 op rekeningnummer IBAN NL68INGB0000701755 (t.n.v. Stichting Art-Article te Utrecht, o.v.v. naam en tijdschriftnummer) krijg je het nummer thuis gestuurd


DIGITALE METHODEN IN KUNSTHISTORISCH ONDERZOEK: KANSEN EN AANDACHTSPUNTEN. Marieke M.A. Hendriksen.
In kunsthistorisch onderzoek worden steeds meer digitale methoden en technieken toegepast en de mogelijkheden hiervan groeien. Maar hoe bruikbaar zijn deze technieken eigenlijk? Digitalisering van bronnen biedt mogelijkheden tot de versterking van diversiteit, maar tegelijkertijd ontstaat een grote uitdaging doordat technische ontwikkelingen elkaar snel opvolgen en digitaal materiaal hierdoor snel verouderd is.  

DROMEN COMPUTERS VAN REMBRANDT? OVER DE GEVOLGEN VAN DE COMPUTERGESTUURDE, VISUELE ANALYSE VAN KUNST DOOR DE KUNSTHISTORICUS. Jeroen Lesuis.
In dit artikel wordt een overzicht gegeven van vier projecten waarbij algoritmes worden ingezet om gedigitaliseerde kunstwerken te bestuderen. Hierbij wordt de vraag gesteld of kunsthistorici zich in de huidige tijd nog alleen op hun eigen ogen mogen beroepen als het aankomt op de visuele analyse van kunstwerken. Waar kunnen computers ons helpen? Wanneer is menselijke interpretatie mogelijk, gewenst of nodig? En waarom lijkt volgens een computer een Yorkshire terriër op een oude man?

HET BOEK LEEFT VOORT. DIGITALE FACSIMILE VAN HET GEBEDENBOEK VAN MARIA VAN GELRE. Suzette van Haaren.
De materialiteit van middeleeuwse devotionele handschriften gaat dieper dan de huid: het villen van het dier, het opspannen en schrapen van het perkament, tot het met de hand schrijven van de tekst en het in laagjes aanbrengen van de decoratie. Om zo’n object te kunnen ervaren moet je het aanraken en doorbladeren. Digitalisering is van groot belang om collecties te beheersen en handschriften voor een groot publiek te kunnen ontsluiten, maar tegelijkertijd lijkt het de materialiteit ervan uit te wissen. 

CULTURELE VIRTUELE WERKELIJKHEDEN. DOMPEL JE ONDER IN DE ALFRED MAUDSLAYCOLLECTIE. Flora Scott.
Dankzij de technologie van het Google Cultural Institute worden museumcollecties toegankelijk gemaakt voor iedereen met een internetverbinding. Dit heeft niet alleen grote impact op het bereik, maar ook op de ervaring die het museum haar bezoekers online kan bieden. In dit artikel wordt besproken hoe het British Museum in Londen door middel van het Google Maya Project de collectie glasplaatfotografie en gipsen mallen van Maya-opgravingen, vervaardigd door de Engelse officier en archeoloog Alfred Maudslay (1850-1931), nieuw leven in wil blazen.

KUNSTKRITIEK IN DE DIGITALE SFEER. (ON)WIJSHEID OP HET INTERNET. Loes van Beuningen.
Moet de kunstcriticus zijn biezen pakken? Vandaag de dag kan iedereen met een internetaansluiting immers zijn of haar kunstkritiek de wereld in brengen. We kunnen ons afvragen of de mening van de kunstcriticus nog wel waarde heeft in het internettijdperk. Is met de komst van het internet de kunstkritiek geëmancipeerd, of ligt het beeld toch wat genuanceerder?

DE 21E-EEUWSE CURATOR: EEN INTERNETCURATOR? Sarah Klevan.
De opkomst van het fenomeen ‘net.art’ ofwel internetkunst heeft gezorgd voor verschuivingen binnen de kunstwereld. Internetkunstenaars maken niet alleen kunst aan de hand van digitale middelen, maar vaak stellen zij hun werk ook uitsluitend tentoon op het internet. Deze verschuiving is van grote invloed op de functie van musea en galeries maar betekent ook veel voor de kunstenaars zelf, zo nemen zij nu vaker een tweede rol als curator aan. In dit artikel wordt ingegaan op de veelzijdige betekenis die het curatorschap heeft gekregen door deze relatief jonge kunstvorm.

PABLO PICASSO EN JULIO GONZÁLEZ. POLITIEKE IDEALEN OP DE WERELDTENTOONSTELLING IN PARIJS, 1937. Krista van der Bron.
Het was de Wereldtentoonstelling van 1937 waar Picasso’s Guernica voor het eerst werd tentoongesteld. Het moderne schilderij paste goed in deze tentoonstelling, waar bezoekers kwamen voor het nieuwste van het nieuwste gegrepen uit La Vie Moderne. Het eerste kunstwerk in het Spaanse paviljoen was echter de ijzeren sculptuur Montserrat (1936-1937) van de Spaans-Catalaanse beeldhouwer Julio González, een beeld dat qua stijl juist traditioneel en klassiek aandeed. Hoe paste dit beeld dan toch in de Expo, die draaide om moderniteit en vooruitgang?

EEN BUITENLANDS PERSPECTIEF IN JAPAN. JAPANSE INTERESSE IN EN GEBRUIK VAN HET LIJNPERSPECTIEF IN HOUTSNEDEN 1740-1855. Benjamin de Groot.
Het lijnperspectief in de Japanse prentkunst kent een interessante en veelal onderbelichte geschiedenis die pas in de laatste decennia meer in de belangstelling is komen te staan. In dit artikel worden aspecten van het historisch belang en het veelzijdig gebruik van deze techniek onder het voetlicht gebracht. De ontwikkelingen van het lijnperspectief binnen de Japanse prentkunst worden toegelicht door dieper in te gaan op de rol die de handel en politieke en culturele veranderingen hierin hebben gespeeld.

 

Bestel Article 20 | <IRL> Kunst in het (post-)digitale tijdperk