Cover18DE HAND VAN DE MEESTER

Wanneer we met kunst bezig zijn is de meester overal. De kunstgeschiedenis zoals de meeste mensen die kennen is een aaneenschakeling van meesterwerken. Tentoonstellingen worden gewijd aan hem — of, hoewel minder vaak in de termen van meesterschap, aan haar. Televisieprogramma’s speuren naar zijn geheim. Tijd dus voor Article om aandacht te besteden aan de vraag wat meesterschap precies is. Welke theorieën over kunst en kunstenaarschap liggen ten grondslag aan het idee van ‘de meester’? Wat zeggen we eigenlijk wanneer we iemand een meester noemen? Ook kunstenaars maken handig gebruik van het prestige die dit etiket meebrengt door zichzelf op een bepaalde manier te presenteren. Article nummer 18 kijkt naar beide aspecten van het meesterschap: aan de ene kant de praktijk van de kunstproductie, aan de andere kant de lading van het label ‘meester’ en de manier waarop kunstenaars daarmee omgaan. Wat doet de hand van de meester en hoe presenteert die zichzelf?

Bestellen? Bestel Article 18 via article@stichting-art.nl onder vermelding van je naam en adres. Na betaling van €7,95 op rekeningnummer IBAN NL68INGB0000701755 (t.n.v. Stichting Art-Article te Utrecht, o.v.v. naam en tijdschriftnummer) krijg je het nummer thuis gestuurd.


MAKEN ALS GROEIEN. WAT DE MEESTER NÍÉT IN DE HAND HEEFT. Thijs Hagendijk.
Wanneer we oog hebben voor de praktijk van het maken, dat meer is dan een intellectuele bezigheid, kunnen we niet langer volhouden dat de meester een goddelijk genie is die de materiële wereld naar zijn hand zet. Maken is niet produceren. Het werk is niet simpelweg het resultaat van de autonome keuzes van de kunstenaar: maken is samenwerken met materiaal.

KANT-EN-KLAAR VERKOCHT. DE HAND VAN DE MEESTER MET DE LANGE FIGUREN IN VOOR DE EXPORT BESTEMDE VIJFTIENDE-EEUWSE GETIJDENBOEKEN. Valerie Gersen.
De Meester van de lange figuren maakte geen individuele bestellingen, maar werkte volgens een gestandaardiseerde opzet. Het feit dat deze meester al snel het etiket ‘inferieur’ opgeplakt heeft gekregen toont dat deze manier van maken slecht past in ons idee van wat een meester doet, ook in de middeleeuwen.

‘GEEN ENKEL KUNSTWERK STAAT OP ZICHZELF’. IN GESPREK MET KUNSTENAAR BEREND STRIK. Lieneke Hulshof.
Berend Strik kijkt in zijn recente werk Deciphering the Artist  (2012) naar de ateliers van bekende kunstenaars wereldwijd en verweeft zo zijn eigen kunstpraktijk met die van andere kunstenaars. Lieneke Hulshof interviewde hem over dit werk en over zijn eigen kunstenaarschap.

HET VERLICHTEN VAN DE MEESTER. HET OEUVRE VAN AI WEIWEI GEANALYSEERD ALS CASUS VOOR TECHNISCHE REPRODUCTIE IN DE HEDENDAAGSE KUNST. James Hannan.
Ai Weiwei past een artistieke strategie toe waarbij zijn eigen betrokkenheid bij de productie van het werk geminimaliseerd wordt. Dat betekent echter niet dat Ai zijn handen, in een meer figuurlijke zin, niet vies maakt door zich terug te trekken in een autonome ivoren toren. Hij past weliswaar een artistieke strategie toe waarbij hij zijn handen van het maakproces aftrekt, maar gebruikt tegelijkertijd materiaal van de schroothoop om een politiek statement te maken.

DE APELLES VAN DE KONING. TITIAAN EN ZIJN BRIEF AAN FILIPS II. Alicia van Westerlaak.
Centraal staat een brief die Titiaan schreef aan de Spaanse koning Filips II, waarin hij zichzelf vergeleek met de meester aller meesters, de Griekse schilder Apelles. Het blijkt dat dit geen platte zelfverheerlijking was, maar dat Titiaan zijn meesterschap inzette om een politieke gunst van Filips te verkrijgen.

‘REDDER VAN DE SCHILDERKUNST’. SALVADOR DALÍ EN ZIJN RELATIE TOT HET MODERNISME. Deborah van den Herik.
Dalí’s relatie tot zijn status als een van de meesters van de moderne kunst is complex, zowel in zijn geschriften als in zijn kunst. Hij plaatste zich op één lijn met de oude meesters en zette zich af tegen zijn tijdgenoten, maar zijn ideeën zijn toch ook van zijn eigen tijd. Dalí zette vraagtekens bij wat het moderne meesterschap precies inhoudt en laat ons nadenken over de rol van originaliteit daarin.

Bestel Article 18 | De hand van de meester